فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٢٠ - تقرير استدلالقائلين به جواز اعاده معدوم

ذرّ: فعل امر، مضاف اليه براى « مثل » .

فى بقعة الامكان: مضاف و مضاف اليه و مضاف مجرور متعلّق به « ذرّ » مى‌باشد.

ما: موصوله.

لم يذده: فعل و مفعول.

قائم البرهان: مضاف و مضاف اليه، فاعل « لم يذده» و جمله فعليّه صله و عائد

براى موصول.

ترجمه: امتناع و استحاله اعاده معدوم بخاطر امر لازم ديگرى است و معناى‌

امكان و احتمال كه در كلام حكماء است « كلّما قرع سمعك فذره فى بقعة

الامكان ما لم يذده قائم البرهان» اعتقاد جازم نيست تا شما اين عبارت را از

ايشان سند اعتقاد خود قرار بدهيد.

شرح عربى: و امتناعها، اى امتناع الاعادة، لامر لازم، اشارة الى جواب الاستدلال‌

القائلين بالجوار.

تقريره، انّه لو امتنعت فذلك امّا لماهيّة المعدوم و لازمها فيلزم ان لا يوجد

ابتداء و امّا لعارضها المفارق فالعارض يزول فيزول الامتناع.

و تقرير الجواب انّ الامتناع لامر لازم للمهيّة بل للهويّة او المهيّة

الموجود بعد العدم.

ترجمه: امتناع معدوم بخاطر امر ديگرى مى‌باشد.

اين عبارت اشاره است به جواب از استدلال قائلين بجواز اعاده:

تقرير استدلال‌قائلين به جواز اعاده معدوم‌

ايشان گفته‌اند:

اگر اعاده معدوم ممتنع باشد اين امتناع يا بخاطر ماهيّت معدوم و لازمه‌